Bu’uura Itti Fufiinsa Qabuu fi Inishiyeetiiwwan Keenya

Itti fufiinsa guddina dhaabbilee keessatti gadi fageenyaan walitti makuuf itti fufiinsaan waan hojjetuuf dhimmoonni ESG hojii fi karoora tarsiimoo isaa keessatti xiyyeeffannoo ijoodha. Jalqaba bara 2021tti, Koreen Itti Fufiinsa keenyaa “Karoora Itti Fufiinsa Waggaa 10” bara 2021–2030 kan kaa’e yoo ta’u, kunis mata dureewwan sadii: bulchiinsa dhiyeessii sansalataa, eegumsa naannoo fi itti gaafatamummaa hawaasummaa irratti kan xiyyeeffate yoo ta’u, Gareen kun aantummaa naannoo fi hawaasummaa moodeela daldalaa isaa keessatti hammachuudhaan misooma itti fufiinsa qabuuf kutannoo yeroo dheeraa qabu cimsee ibseera.

Galmoota haala qilleensaa biyyaalessaa Chaayinaan bara 2030tti olka’iinsa gadi lakkifamuu kaarboonii fi bara 2060tti kaarboonii giddu galeessa ta’uu galmaan ga’uudhaan, kalaqa oomishaa itti fufiinsa qabu irraa kaasee hanga hojiiwwan kaarboonii xiqqaatti, dhiibbaa naannoo sochii oomishaa fi daldalaa keenyaa salphisuuf kaayyeffannee, egeree kaarboonii xiqqaa qabuuf galmoota guddaa kaa’annee jirra.

Hoggansi hojjettootaa fi invastimantii hawaasaas qaamolee ijoo karoorichaati. Hojimaata hojii haqa qabeessa ta’e ni mirkaneessina, haala hojii nageenya qabu ni kennina, hojjettoota keenyaaf leenjii fi carraa guddinaa itti fufiinsa qabu ni kennina. Dhaabbata keenyaan alatti, hawaasa naannoo arjooma, tola ooltummaa, fi aadaa fayyaa fi dandeettii qaamaa guddisuudhaan ni deeggarra. Ispoortii guddisuu fi waltajjii keenya fayyadamuun walqixxummaa, hammatamuu fi garaagarummaa leellisuudhaan jijjiirama gaarii kakaasuuf kaayyeffanna.

Itti fufiinsa galmaan ga’uuf dhiyeessii keenya guutuu ilaaluu gaafata. Sagantaa dhiyeessitoota keenya keessatti galmoota madaallii ESG fi guddina dandeettii ciccimoo diriirsinee jirra. Walta’iinsa walta’iinsaatiin egeree itti gaafatamummaa qabu bocuuf hojjenna. Dhiyeessitoonni ta’uu danda’anii fi amma jiran ulaagaalee madaallii naannoo fi hawaasummaa keenya guutuu qabu. Walumaagalatti mala cimaa kana fudhachuun namootaa fi pilaaneetiidhaaf dandamachuu keenya tarkaanfachiifna.

Karoora keenya bu’a qabeessa ta’een hojiirra oolchuudhaan waggoota sadan darbanitti raawwii itti fufiinsa keenyaa irratti guddina hiika qabu galmeessineerra. Bu’aa ba’ii kana irratti ijaarree egeree itti fufiinsa qabuuf karaa saaquuf yeroo yaadnu, adeemsa mul’achaa jiru waliin walsimsiisuun kallattii qooda fudhattoota keenyaa fi naannoo irratti dhiibbaa gaarii geessisu yeroo dheeraa keessatti itti fufiinsaan tarkaanfachuuf bu’uuraa fi tarsiimoo itti fufiinsa qabnu fooyyessaa jirra. Sadarkaa Garee hunda irraa kutannoo itti fufiinsa qabuun, indaastirii uffata ispoortii keessatti kutannoo itti fufiinsa qabnu gadi fageessuuf carraaqna.